BULUT BİLİŞİM

Bilişim dünyası günümüzde gelişim, değişim, dönüşüm geçirmekte ve evrimleşmektedir.  Buluttaki uygulamalar  bir tıkla ulaşabilmeleri kurumları, bilişim alt yapısı kurmaktan ve yönetmekten bir nebze kurtarmış ve karşı konulmaz hale gelmiştir.

Bulut bilişim fikrinin temelleri 1950’li yıllarda atılmıştır. İnternet devlerinden olan Amazon, veri merkezlerini modernize ederek bulut bilişimin gelişmesinde anahtar bir rol oynayarak ilk gerçek bulut bilişim hizmeti olan Amazon S3’ün 2006 yılında hizmete girmiştir. Bu zamandan itibarende bulut bilişim konsepti hızla büyümektekte ve yayılmaktadır.  İlk bulut sistemi olan Amazon Web Hizmetleri’ni (Amazon Web Services – AWS) piyasaya sürdü. Günümüzde  Google, Microsoft, IBM ve Oracle gibi devler de kendi bulut sistemlerini piyasaya sürdüler.

Bulut bilişim bir hayalle başlamıştır. Bulut bilişim, bilişim servislerinin kamu hizmeti olarak elektrik, su gibi verilmesi hayalidir (“Computing may someday be organized as a public utility” – John McCarthy, MIT Centennial in 1961). NIST‟in yani Amerikan Ulusal Teknoloji ve Standartlar Enstitüsünün Bulut Bilişim tanımına bakacak olursak “ Bulut bilişim istek üzerine rahat ulaşılabilir, kullanılmaya hazır, yapılandırılabilen bilgisayar kaynaklarının paylaşıldığı havuza ağ bağlantısı sağlama modelidir“.

İstediğimiz anda ağ bağlantısıyla istediğimiz kaynaklara yerden bağımsız ulaşabildiğimiz, isteklerimiz fazlalaştığında ya da azaldığında gerekli esnekliği sağlayabilen ölçülebilir servisler sunan yapı 5 ana bulut özelliğini içerir.

Bulut bilişim sistemleri yapılması gereken hesaplamaları, verilerin depolanmasını, uygulamaların/yazılımların çalıştırılmasını, sistemin güvenliğinin sağlanmasını, bakım ve yedekleme faaliyetlerini kendisi yapar. Sağlanan imkanların tam kapasitede kullanılabilmesi (ne eksik/ne fazla) hizmet alınacak sistemin verimliliğinin en büyük göstergesidir.

Bulut Bilişimin Avantajları

Bulut bilişim sistemlerinin avantajı, aşağıda sıralanmıştır. Bakacak olursak;

  • Kullandığın kadar ödeme imkanı – Düşük Maliyet: Bulut sisteminden faydalanan bir işletme, sistemden faydalandığı ölçüde ödeme yapar. Bu sayede kendisi veri depolama, kullanılan yazılımlar vb. için yatırım yapmak durumunda kalmaz. Atıl kapasite (ihtiyaç yokken kullanılmadan durması) sorunları yaşamaz.
  • Ölçeklenebilirlik (Esneklik) ve Verimlilik: Kullanılan hizmetin, kullanım talebi (daha fazla veri işleme talebi gibi) artarken performansta bir azalma yaşanmadan kullanıma devam edilebilmesidir. Örneğin, özel günlerde özel indirimler yapan alışveriş siteleri, indirim günlerinde performanstan ödün vermeden, alıcılarına aynı kaliteli hizmeti (yavaşlama olmadan) vermek ister. Normal günlerde de atıl kapasiteye sahip olmak istemez.
  • Performans: Örneğin büyük veri analizleri için yüksek performans sağlayan donanımlara ve pahalı yazılımlara ihtiyaç duyulur. Bu çalışmalar için gerekli yatırımlar, finansal olarak yapılabilir olmayabilir. Bu durumda, bulut alt yapılarını kullanmak, performanstan ödün vermeden daha maliyet etkin bir çözümler sunar.
  • Kişiselleştirme
  • Paylaşım ve İşbirliği
  • Erişim Kolaylığı
  • Sabit Yatırım Maliyeti Olmaması
  • Zaman ve Mekan Bağımsız Çalışma İmkanı

Bulut Bilişim Üzerine Kaygılar

Bilgi güvenliği:  Bulut sisteminde depolanan verilerin, verilerin sahibi işletme dışında da kullanılabilmesi riski vardır. İlerleyen teknoloji ve regülasyonlar sayesinde lokal de alınabilecek birçok önlem cloud’ta da alınabilmekte hatta alınan servisin türüne göre lokalde konumlandıramadığımız bazı ileri güvenlik çözümleri ile güvenlik sıkılaştırılmaktadır.

Ulaşılabilirlik: Doğal afetler, yasal düzenlemeler, siber saldırılar gibi sebeplerden dolayı bulut sistemlerine erişim sağlanamama riski bulunmaktadır..Bu durum işletmelerin felaket seviyesinde etkilenmesine neden olabilir ama çözümsüz değildir. Gelişen SD-wan teknolojileri, yerel ve global ISP ler, 4G bağlantı bizlere çözümler sunmaktadır.

Ülkemizde ki regülasyonuna (KVKK) göre bulutta depolanan kişisel verilerin neler olduğunun detaylıca bilinmesi, yedeklenmesi, senkronizasyonun sağlanması ve bu kişisel verilere gerekmesi halinde uzaktan erişim için iki kademeli kimlik doğrulama kontrolünün uygulanması gereknmekte ve önerilmektedir.

Söz konusu sistemlerde yer alan kişisel verilerin depolanması ve kullanımı sırasında,

  • kriptografik yöntemlerle şifrelenmesi,
  •  bulut ortamlarına şifrelenerek atılması,
  •  kişisel veriler için mümkün olan yerlerde, özellikle hizmet alınan her bir bulut çözümü için ayrı ayrı şifreleme anahtarları kullanılması gerekmektedir.

Bulut bilişim hizmet ilişkisi sona erdiğinde; kişisel verileri kullanılır hale getirmeye yarayabilecek şifreleme anahtarlarının tüm kopyalarının da yok edilmesi gerekir.

BULUT BİLİŞİM MODELLERİ

Günümüzde  üç yaygın bulut hizmeti modeli vardır: Hizmet Olarak Yazılım (SaaS), Hizmet Olarak Platform (PaaS) ve Hizmet Olarak Altyapı (IaaS). Bunların her birinin kendine özgü yararları ve farklılıkları vardır ve SaaS, PaaS ve IaaS arasındaki farkları anlamak için kuruluşunuz için en iyisini seçmeniz gerekir.

SaaS: Hizmet Olarak Yazılım

Hizmet olarak Yazılım SaaS, üçüncü taraf bir satıcı tarafından yönetilen uygulamaları kullanıcılarına sunmak için interneti kullanır. SaaS uygulamalarının çoğu doğrudan web tarayıcınız üzerinden gerçekleştirilir, bu da istemci tarafında herhangi bir indirme veya kurulum gerektirmedikleri anlamına gelir.

Outlook, Hotmail veya Yahoo! Mail gibi web tabanlı bir e-posta hizmeti kullandıysanız, bir SaaS türü kullanmışsınız demektir. Bu gibi hizmetlere, genellikle bir web tarayıcısı kullanarak, İnternet üzerinden hesabınıza giriş yaparak erişiriz. E-posta yazılımı, hizmet sağlayıcısının ağında bulunur ve iletileriniz de burada depolanır. E-postalarınıza ve depolanan iletilerinize bir bilgisayardaki veya İnternet’e bağlı cihazdaki web tarayıcısından erişebilirsiniz.

Bu örnekler kişisel kullanıma yönelik ücretsiz hizmetlerdir. Kurumsal kullanım söz konusu olduğunda, e-posta, işbirliği ve takvim gibi üretkenlik uygulamalarını ve müşteri ilişkileri yönetimi (CRM), kurumsal kaynak planlama (ERP) ve belge yönetimi gibi gelişmiş kurumsal uygulamaları kiralarsınız. Bu uygulamalar için abone olarak veya kullanım düzeyinize bağlı olarak ödeme yaparsınız.

SaaS’ın Avantajları

Gelişmiş uygulamalara erişim hakkı elde edilmesi. Kullanıcılara SaaS uygulamaları sağlamak için herhangi bir donanım, ara yazılım veya yazılım satın almanız, yüklemeniz, güncelleştirmeniz veya bunların bakımını yapmanız gerekmez.

Yalnızca kullandığınız kadar ödeyin. SaaS hizmeti, ölçeği kullanım düzeyine bağlı olarak otomatik olarak artırıp azalttığı için maddi açıdan tasarruf etmenizi de sağlar.

Ücretsiz istemci yazılımı kullanın. Kullanıcılar çoğu SaaS uygulamasını herhangi bir yazılım indirip yüklemeye gerek kalmadan (bazı uygulamalar eklenti gerektirir) doğrudan web tarayıcılarından çalıştırabilir. Bu sayede kullanıcılarınız için özel bir yazılım satın alıp yüklemeniz gerekmez.

İş gücünüzü mobil hale getirin. SaaS kullanıcıların SaaS uygulamalarına ve verilerine İnternet’e bağlı bir bilgisayar veya mobil cihazdan erişebilmesini sağlayarak iş gücünüzü “mobil hale getirmenizi” kolaylaştırır. Hizmet sağlayıcınız bunu sizin için yapacağından, farklı türdeki bilgisayarlar ve cihazlar için uygulama geliştirme endişesi taşımanıza gerek kalmaz. Üstelik, mobil bilgi işleme özgü güvenlik sorunlarını yönetmek üzere özel uzmanlar çalıştırmanız da gerekmez. Özenle seçilmiş bir hizmet sağlayıcısı, hangi cihazda kullanılırsa kullanılsın tüm verilerinizin güvenliğini sağlar.

Uygulama verilerine her yerden erişin. Verilerin bulutta depolanması sayesinde kullanıcılar, kendi bilgilerine İnternet’e bağlı bir bilgisayar veya mobil cihazdan erişebilir. Ayrıca uygulama verilerinin bulutta depolanması, kullanıcı bilgisayarı ve cihazı çökse bile verilerin korunmasını sağlar.

Platform Hizmeti (Platform as a Service – PaaS)

Platform olarak bir Hizmet Olarak Platform (PaaS), temel olarak uygulamalar için kullanılırken, belirli yazılımlara bulut bileşenleri sağlar. PaaS, geliştiriciler için özelleştirilmiş uygulamalar oluşturmak için kullanabilecekleri ve kullanabilecekleri bir çerçeve sunar. Tüm sunucular, depolama ve ağ iletişimi kurum veya üçüncü taraf bir sağlayıcı tarafından yönetilirken, geliştiriciler uygulamaların yönetimini koruyabilir.

PaaS’ın popüler örnekleri arasında AWS Elastic BeanstalkWindows AzureHerokuForce.comGoogle App Engine, veOpenShiftsayılabilir.

Kuruluşlar PaaS’yi genellikle şu senaryolar için kullanır:

Geliştirme çerçevesi. PaaS, geliştiricilerin bulut tabanlı uygulamaları geliştirebileceği veya özelleştirebileceği bir çerçeve sunar. Ölçeklenebilirlik, yüksek düzeyde kullanılabilirlik ve birden çok kiracı desteği gibi bulut özellikleri, geliştiricilerin yazması gereken kod miktarını azaltır.

Analiz veya iş zekası. PaaS ile birlikte hizmet olarak sunulan araçlar sayesinde kuruluşlar, verilerini analiz edip araştırarak öngörüler ve modeller elde edebilir, bu sayede sonuçlarını tahmin ederek talep tahminini, ürün tasarım kararlarını, yatırım getirilerini ve diğer iş kararlarını iyileştirebilir.

Ek hizmetler. PaaS sağlayıcıları iş akışı, dizin, güvenlik ve zamanlama gibi uygulamaları geliştirmeye yönelik başka hizmetler de sunabilir.

PaaS’ın Avantajları

Hizmet olarak altyapı da sunan PaaS, IaaS’nin sağladığı avantajların tamamını sağlar. Ancak ara yazılım, geliştirme araçları ve diğer iş araçları gibi ek özellikler sunarak daha fazla avantaj sağlar:

Kodlama süresini düşürün. PaaS geliştirme araçları, platformda yerleşik olarak bulunan önceden kodlanmış uygulama bileşenleri (iş akışı, dizin hizmetleri, güvenlik özellikleri, arama vb.) sayesinde yeni uygulamaları kodlama sürecini kısaltır.

Mobil platform da dahil olmak üzere birden çok platform için çok daha kolay geliştirme yapın. Bazı hizmet sağlayıcıları bilgisayarlar, mobil cihazlar ve tarayıcılar gibi birden çok platform için geliştirme seçenekleri sunarak platformlar arası uygulamaların geliştirilmesini daha hızlı ve kolay hale getirir.

Gelişmiş araçları uygun maliyetle kullanın. Kullandıkça öde modeli, kişi ve kuruluşların doğrudan satın alma maliyetini karşılayamayacağı gelişmiş geliştirme yazılımları ile iş zekası ve analiz araçlarını kullanabilmesine olanak tanır.

Farklı bölgelerde bulunan geliştirme ekiplerini destekleyin. Geliştirme ekipleri, geliştirme ortamına İnternet üzerinden erişme olanağı sayesinde, ekip üyeleri farklı konumlarda olsa bile projeler üzerinde birlikte çalışabilir.

Uygulama yaşam döngüsünü etkin şekilde yönetin. PaaS, web uygulaması yaşam döngüsünün tamamını (aynı tümleşik ortam dahilinde oluşturma, test etme, dağıtma, yönetme ve güncelleştirme) desteklemeniz için ihtiyacınız olan tüm özellikleri sunar.

Altyapı Hizmeti (Infrastructure as a Service – IaaS)

Hizmet Olarak Altyapı (IaaS) olarak bilinen bulut altyapısı hizmetleri, ölçeklenebilir ve otomatik bilgi işlem kaynaklarından yapılır. IaaS, bilgisayarlara, ağlara, depolama alanlarına ve diğer servislere erişmek ve bunları izlemek için tamamen self servistir. IaaS işletmelerin donanım satın almak yerine talep üzerine ve ihtiyaç duydukları kaynakları satın almalarını sağlar.

IaaS, sanallaştırma teknolojisi ile sunucular, ağ, işletim sistemleri ve depolama dahil bulut bilgi işlem altyapısı sunar. SaaS veya PaaS’ın aksine, IaaS müşterileri uygulamalar, çalışma zamanı, işletim sistemleri, ara katman yazılımı ve veri gibi yönlerin yönetiminden sorumludur. Ancak, IaaS sağlayıcıları sunucuları, sabit sürücüleri, ağ iletişimi, sanallaştırma ve depolamayı yönetir. Bazı sağlayıcılar, veritabanları veya mesaj sıralaması gibi sanallaştırma katmanının ötesinde daha fazla hizmet sunar.

DigitalOcean,  LinodeRackspaceAmazon Web Services (AWS)Cisco MetacloudMicrosoft Azure, ve Google Compute Engine (GCE) örnek olarak gösterebiliriz.

IaaS Avantajları

IaaS aşağıdakiler dahil birçok avantaj sunar:

  • En esnek bulut bilişim modeli
  • Depolama, ağ, sunucu ve işlem gücü dağıtımını otomatikleştirmek kolaydır
  • Depolama, ağ, sunucu ve işlem gücü dağıtımını otomatikleştirmek kolaydır
  • Müşteriler, altyapılarının tam kontrolünü elinde tutuyor
  • Müşteriler, altyapılarının tam kontrolünü elinde tutuyor
  • Son derece ölçeklenebilir

İlgili Yazılar

2021-09-10T11:47:15+03:00

Çözümlerimizle ilgili bilgi almak için

BİZE ULAŞIN

Hakkımızda

Sistem Entegratörü ve Danışmanlık üzerine IT sektöründe 20 yıla varan bir Know-How ve tecrübe üzerine kurulmuş genç, dinamik ve proaktif bir ekipten oluşur.

SON TWEETLER

İletişim

  • İcadiye Mah. İcadiye Bağlarbaşı Caddesi No:65/5 Üsküdar
  • 0850 532 25 00